Kentsel dönüşüm projeleri, her yıl Türkiye’nin dört bir yanında devam ediyor. Bu projelerin amacı, eski ve depreme dayanaksız binaların yerine modern ve güvenli yapılar inşa etmek. Ancak bu süreçte birçok kiracının hakları da göz ardı edilemez. Özellikle, kentsel dönüşüm kapsamında sahip oldukları hakların farkında olmayan kiracılar, süreç içerisinde mağdur olabilmektedir. İşte bu noktada, kiracıların tazminat hakkı devreye giriyor. Kentsel dönüşümde kiracılara tazminat hakkı ile ilgili tüm detaylara bu yazımızda yer vereceğiz.

Kentsel Dönüşüm Nedir ve Neden Gereklidir?

Kentsel dönüşüm, şehirlerin belirli bir alanında var olan yapısal sorunların giderilmesi ve sosyal yaşam kalitesinin artırılması amacıyla uygulanan bir süreçtir. Bunun yanı sıra, Türkiye’nin farklı bölgelerinde hâlâ var olan eski ve dayanıksız binaların yenilenmesi de bu sürecin önemli bir parçasıdır. Deprem riskinin oldukça yüksek olduğu bir ülke olan Türkiye’de, kentsel dönüşüm, toplumsal güvenlik ve yaşam kalitesi açısından kritik bir rol oynamaktadır. Ancak, bu dönüşüm süreçleri çoğu zaman kiracıları etkileyen sorunları da beraberinde getiriyor.

Kiracıların kentsel dönüşüm süreçlerindeki hak ve sorumluluklarını bilmesi son derece önemlidir. Zira, kiracılar genellikle dönüşümden etkilenen ilk gruptur; bununla birlikte, kendilerine düşen hakları bilmediklerinde sıkıntı yaşayabilirler. Kentsel dönüşüm alanında kiracılara yönelik düzenlemeler, bazı durumlarda tazminat haklarını da içermektedir.

Kiracılar Tazminat Hakkına Nasıl Sahip Oluyorlar?

Kentsel dönüşüm projeleri çerçevesinde, kiracılar, proje kapsamındaki taşınmazlarından dolayı bazı haklara sahip olurlar. Eğer kiracı, kentsel dönüşüm nedeniyle kira sözleşmesinin sona ermesi durumunda, belirli koşullar altında tazminat talep edebilir. Genel olarak, kiracıların tazminat hakkına sahip olabilmeleri için aşağıdaki durumların söz konusu olması gerekmektedir:

• Kiracının, kentsel dönüşüm gerçekleştirilecek olan taşınmazda en az 6 ay süreyle ikamet ediyor olması;
• Dönüşüm sürecinde kiracının bulundukları taşınmazdan zorla çıkartılması veya kiralama sözleşmesinin feshedilmesi;
• Kiracı için yeni ikamet yerine geçiş sürecinde ev bulmakta güçlük yaşanması durumu.

Eğer bu koşullar sağlanıyorsa, kiracı, kentsel dönüşüm nedeniyle uğradığı mağduriyetler için tazminat talebinde bulunabilir. Tazminat miktarı ise projenin kapsamına, kiracının evde kaldığı süreye ve mülk sahibinin gerçekleştireceği desteklere bağlı olarak değişiklik göstermektedir. Kentsel dönüşüm sürecinde kiracılara biçilen tazminat, taşınmazın değeri, kiracının sosyal durumuna ve diğer faktörlere göre hesaplanabilir.

Ayrıca, Türkiye’de yasalar gereği, kentsel dönüşüm projelerinde kiracıların hakları güvence altına alınmıştır. Bu kapsamda, projelere dahil olan kiracılara ek destekler sunulmakta ve bazı durumlarda alternatif konut imkanı sağlanmaktadır. Kiracıların, dönüşüm süreciyle ilgili tüm detayları ve kendilerine tanınan hakları öğrenmesi için yerel belediyelere başvuruda bulunmaları önerilmektedir.

Sonuç olarak, kentsel dönüşüm süreçlerinde kiracıların tazminat hakları son derece önemlidir ve bu hakların ihlal edilmesi durumunda kiracılar, yasal yollara başvurarak haklarını arayabilirler. Bu nedenle, kiracılar projeler hakkında bilgilendirilmeli ve ihtiyaç duyduklarında destek alabilecekleri bir mekanizma oluşturulmalıdır. Kentsel dönüşüm sürecinin tüm katılımcılar için adil ve sürdürülebilir bir şekilde ilerlemesi, toplumun geleceği açısından büyük önem taşımaktadır.